خوانش یا نمایش کدام موثر ترند؟

به گزارش واحد تحلیلی خبرگزاری صبح اقتصاد

۱. عصر “تصویر” به جای “متن” ابزارهایی مانند ماهواره، تلویزیون، اینستاگرام، یوتیوب و حتی پیام‌رسان‌های موبایلی، عمدتاً بر پایه « تصویر » و « ویدئو » کار می‌کنند. در این ابزارها: – محتوای تصویری سریع‌تر منتقل می‌شود. – تأثیر عاطفی عمیق‌تری دارد. – نیاز به تمرکز طولانی مدت (که برای مطالعه لازم است) را کاهش می‌دهند. در نتیجه، ذهن نسل جدید به دریافت اطلاعات از طریق “تصاویر متحرک” عادت کرده است تا “متون طولانی”.

۲. کاهش “تمرکز عمیق” (Deep Attention) مطالعه نیازمند « تمرکز عمیق » و زمانی برای تأمل و تفکر انتقادی و حاشیه زدن است. اما ابزارهای نوین با سرعت بالا و ماهیت سطحی خود (اسکرول کردن سریع، استوری‌های ۲۴ ساعته و کلیپ‌های کوتاه) باعث شکل‌گیری نوعی از توجه به نام “توجه سطحی ‌” (Hyper attention) شده‌اند. در این حالت، ذهن مدام به دنبال محرک جدید می‌گردد و حوصله خواندن یک متن بلند و سنگین را ندارد.

۳. “سواد بصری” (Visual Literacy) در مقابل “سواد متنی” اگرچه توانایی خواندن متون طولانی در نسل امروز نسبت به گذشته کاهش یافته، اما یک توانایی جدید به نام “سواد بصری” در حال رشد است. نسل امروز: * می‌تواند پیام‌های پیچیده را از طریق اینفوگرافیک درک کند. * با زبان تصویر و نمادها (اموجی‌ها، استیکرها) ارتباط بهتری برقرار می‌کند. * قدرت تشخیص سریع موضوع از روی تصاویر بندانگشتی (Thumbnail) را دارد

۴. تحول در “خواندن” (از خطی به غیرخطی) حتی زمانی که نسل امروز مطالعه می‌کند، نوع مطالعه او با گذشته متفاوت است. مطالعه در فضای مجازی بیشتر به صورت اسکن کردن (Scanning) و « پیمایش» (Skimming) است تا خواندن خطی و عمیق. کاربران ابتدا تیترها و تصاویر را می‌بینند و اگر جذب شوند، ممکن است کمی بیشتر در متن تمرکز کنند.لذاست که نسل امروز بیش از آن که با خواندن متون عمیق ارتقا یابد، با دیدن محتوای سریع و بصری سیر می‌کند. اما نکته مهم این است که این “دیدن” لزوماً به معنای آگاهی عمیق و پایدار نیست. تصویر می‌تواند اطلاعات را سریع منتقل کند، اما ماندگار نیست ولی کتاب و مطالعه عمیق همچنان ابزار اصلی برای تفکر انتقادی، تحلیل و پرورش تخیل و تحلیل در حافظه ها باقی می‌ماند. بنابراین، چالش اصلی نسل امروز و والدین و معلمان آنها، یافتن راهی برای ترکیب هوشمندانه این دو نوع یادگیری (تصویری و متنی) است تا از ظرفیت‌های هر دو دنیا برای ارتقای واقعی استفاده شود. امروز به معنای مطلق کلمه استقلال آموزشی در هیچ نقطه ای از عالم نداریم ولنگاری درپر کردن اذهان بیماری عمیق و فراگیر بی حوصلگی را بنیان نهاده که غالبا داریم اما این بیماری را در خود حس نمیکنیم. والسلام